Nawet krótka zmiana diety może znacząco wpłynąć na to, jak organizm reaguje na podrażnienie skóry – wynika z badań naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco (UCSF). Eksperymenty prowadzono na myszach, a ich wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature”.

Waga czy dieta? Naukowcy rozdzielili te dwa czynniki

Od dawna wiadomo, że otyłość wiąże się z silniejszymi stanami zapalnymi. Zespół z UCSF chciał sprawdzić, co jest ich przyczyną: nadmiar kilogramów czy sam sposób odżywiania się.

Badacze karmili myszy pokarmem o niskiej lub wysokiej zawartości tłuszczu, a następnie nakładali na jedno ucho imikimod – krem wywołujący stan zapalny skóry. Otyłe myszy, na co dzień karmione tłusto, reagowały bardzo silnie, natomiast zwierzęta na diecie niskotłuszczowej miały reakcję łagodną.

Wystarczyły cztery dni

W kolejnym kroku naukowcy zmienili dietę myszom o prawidłowej masie ciała, które dotąd jadły mało tłuszczu. Po czterech dniach na pokarmie wysokotłuszczowym (krem nałożono trzy dni po zmianie) zwierzęta te rozwinęły równie ciężki stan zapalny ucha jak myszy otyłe. Działało to także w drugą stronę: otyłe myszy przestawione na zwykły pokarm już po czterech dniach miały wyraźnie łagodniejszą reakcję.

Wniosek jest taki, że chwilowy sposób odżywiania może wpływać na stan zapalny tak mocno jak sama masa ciała.

Skóra „pamięta” wcześniejszy stan zapalny

Po kilku tygodniach, gdy myszy wróciły już do diety niskotłuszczowej i stan zapalny ustąpił, zwierzętom ponownie zastosowano krem w tym samym uchu. Reakcja była nieproporcjonalnie silna.

Według autorów tłuste jedzenie przyciągało do skóry komórki odpornościowe szybkiego reagowania, które wzmacniały odpowiedź na krem. Gdy zapalenie wygasało, w uchu zostawały jednak komórki pamięci, tzw. limfocyty T pamięci. Razem sprawiało to, że tkanka była „uczulona” na kolejny kontakt z drażniącą substancją. Podobne nasilenie stanu zapalnego zaobserwowano w płucach po kilku dniach diety bogatej w tłuszcz.

Jak podkreśla Sagar Bapat z UCSF, autor korespondencyjny pracy: „Śniadanie, obiad, kolacja – wszystkie mogą mieć ogromny i szybki wpływ na układ odpornościowy”.

Co to oznacza dla nas?

Trzeba zachować ostrożność: to badanie na myszach, a sami autorzy zaznaczają, że dieta laboratoryjnego gryzonia nie przekłada się wprost na to, co jemy my. Nie wiadomo więc, czy u ludzi efekt byłby podobny ani jak długo trwałaby taka „pamięć” tkanek. Nie jest to powód do obaw o jeden tłusty posiłek, lecz raczej wskazówka dla dalszych badań.

Dla osób zmagających się z przewlekłymi chorobami zapalnymi, na przykład łuszczycą (imikimod jest w badaniach często używany do modelowania stanu zapalnego podobnego do łuszczycy), takie wyniki mogą być interesujące. Mogą sugerować, że sposób odżywiania w okresie zaostrzenia choroby ma znaczenie. Na razie jednak to hipoteza, którą trzeba sprawdzić w badaniach klinicznych. W kwestiach leczenia i diety warto kierować się zaleceniami lekarza – dotyczy to zarówno Polski, jak i pozostałych krajów UE.

• Model badania: myszy, nie ludzie.
• Kluczowy wynik: cztery dni tłustej diety wystarczyły do nasilenia stanu zapalnego.
• Efekt długofalowy: skóra pozostawała „uczulona” także po powrocie do lekkiej diety.

Źródło: Medical Xpress – „Could a few bad dietary choices worsen your next immune response?”